Kisangani vzw

Sfeer in Oost Kongo

Augustus 2004

[Nederlands] [français]

"Boyoma" is geen blad voor een politiek forum. Lezers vragen me toch hoe de mensen in Kongo over de politieke situatie denken. Wat wij (mijn vrouw Magda was er ook bij) in januari en februari 2004 daaromtrent hebben waargenomen?

Over een bevolking van een land, 80 maal België, een oordeel vellen is niet eenvoudig en onbegonnen werk. Wat Oost Kongo betreft kunnen we toch beweren dat de overgrote meerderheid van de mensen geen bezetting verkiest en zich slachtoffer voelt van oorlogsgeweld dat zij nooit gewild heeft. Het is goed om weten in welke sfeer de plattelandsontwikkeling in en buiten Kisangani verloopt.

We verbleven eerst een week in de provincie Kivu bij een oud-student van Hugo Gevaerts. Hij is een Kongolees uit Bukavu die tegen alle wanhoop in zijn Kinaplantages beheert om zijn farmaceutisch bedrijf, dat kinine tegen malaria produceert, te bevoorraden. Als bewonderaar van Hugo en zijn project in Kisangani ontvingen hij en zijn vrouw ons als waren wij zijn kinderen en verwanten. Ook zijn vrienden in de Kivu waren echt gastvrij. Zo kwamen we terecht in Butembo en Beni waar we de sfeer konden aftasten. De streek is er bewoond door de Banande, een bevolking bekend voor zijn handel en ondernemen. In de regio is er goud te vinden en voor een goed verstaander: een bron van oorlog. Er was een vredesbestand en de mensen moesten veel kwijt…Zo hoorden we heel wat. De sympathie voor de "Mai Mai" (één van de gewapende rebellenbewegingen in het Oosten van Kongo) was er niet verdoken. Men vertelde me dat de "Mai Mai" de vreemde soldaten (uit Rwanda, Burundi en Oeganda) had verdreven. Gelukkig, want de bezetters waren er bijna in geslaagd de Banande van Butembo en Beni tegen elkaar op te stoken. Dat werd me verteld.

In Butembo ontmoetten we een toffe Braziliaanse pater die eerder in Kisangani Hugo’s methode voor plattelandsontwikkeling aanprees en ze zelf toepaste. Hij woonde op 40 minuten rijden van Butembo. Boven op een berg. Hij was er een vormingstehuis aan het bouwen. Toen we hem vroegen of het niet te gevaarlijk was voor hem, zo ver van de stad, lachte hij. "De vreemde soldaten zijn hier nooit geraakt. Ze durven niet. Ik word beschermd door de "Mai Mai".

Een paar dagen later waren we in Kisangani waar we drie weken verbleven. Daar zagen we Pater Leon, ook een toffe. Een bejaarde Brusselaar die niet meer naar zijn missiepost (meer dan 100 km het oerwoud in) Opienge kon. De woorden "Mai Mai" klonken hem duivels in de oren. Die bende moordenaars, plunderaars en brandstichters hadden Opienge ingenomen. Dank zij de bevolking had hij kunnen ontsnappen. Hij dacht aan de rebellie in 1964 toen de "Mai Mai" ook zo vreselijk te keer ging…

Leon overleeft het steeds en ik denk dat hij 100 jaar wordt.

In Kisangani heb ik onder de bevolking geen slecht woord gehoord over de "Mai Mai".

Met het vredesbestand werd een nieuwe generaal van het leger aangesteld. Deze kwam uit de "Mai Mai". Geen kwaad woord over hem bij de bevolking. Hij heeft het leger bevolen alle barrières af te schaffen zodat de mensen zonder problemen met hun koopwaren de stad in en uit kunnen. Soldaten mogen de mensen niet meer pesten noch aftroggelen.

Te mooi om waar te zijn. Tijdens ons verblijf hoorden we in de vooravond een ontploffing.

Een aanslag op de generaal meldde men. Hij was ongedeerd. Er heerste een angstige sfeer. Zou het geweld weer herbeginnen? De volgende dag kregen we in de radio te horen dat de analyse uitwees dat het om een banaal militair accident ging. De Kongolees, ook een oud-student van Hugo, bij wie we die avond te gast waren, stelde ons gerust door te zeggen dat de ontmijningsdienst aan het werk was.

Enkele weken terug was het weer zeer woelig in Oost Kongo. De rust is terug. Het leven gaat verder. De inzet van professoren, assistenten en medewerkers voor een duurzame plattelandsontwikkeling neemt toe dank zij de steun van u. Ook dat zorgt voor een goede sfeer waarvoor dank.