Kisangani vzw

Boekennieuws : Kisangani.. Verloren stad

November 2004

JPG - 18.4 kB
Walter Zinzen
Kisangani, Verloren stad
Uitgeverij Van Halewyck, Leuven
90-5617-592-0
€ 17,50

Geboren verteller borstelt portret van Verloren stad "Kisangani"

Walter Zinzen schrijft geschiedenis van stad aan de stroom

"Na de volkerenmoord in Rwanda was iedereen het erover eens dat verzoening niet mogelijk was zonder bestraffing van de schuldigen. In Kongo zijn sinds 1998 drie tot 3,5 miljoen doden gevallen. Kisangani was drie maal de inzet van een oorlog tussen Rwanda en Oeganda. Kan er voor de honderden burgerdoden die daar gevallen zijn, ooit gerechtigheid geschieden?" Deze vraag stelde Walter Zinzen in november bij de voorstelling van zijn boek "Kisangani".

Een terechte vraag, want bij het schrijven van deze woorden begin december, klinkt in het oosten van Kongo opnieuw het gedruis van legerlaarzen, slaan duizenden op de vlucht uit vrees voor een nieuwe aanval vanuit de dwergstaat Rwanda.

Deze keer bleef Kisangani buiten schot. Het is echter niet uitgesloten dat eens de oorlog opnieuw in alle hevigheid losbarst, de stad aan de stroom eens te meer de inzet van een meedogenloze en bloedige strijd wordt. De voorbije jaren reisde voormalig VRT-journalist Walter Zinzen enkele keren naar Kisangani. Hij borstelt een indringend en boeiend beeld van Kisangani met als "grondstof" gesprekken met tientallen Kongolezen én Belgen die er de laatste jaren van het koloniale tijdperk en het begin van de onafhankelijkheid hebben beleefd. Zinzen is een geboren verteller, met veel aandacht voor het dagelijkse leed van de bevolking.

De vrienden van "Kisangani vzw" die de voorbije jaren het geluk hadden met Hugo Gevaerts mee te reizen, herkennen zeker en vast de hoofdrolspelers die Walter Zinzen opvoert: de eeuwig lachende kok en boy Emani Botoko Lobela, zakenman Raymond Mokeni en de onvermoeibare Frédéric Osinga. De Belgen die nog altijd met wat heimwee naar "Stan" terugkijken, ontbreken evenmin, met onder meer Hugo Gevaerts en oud-consul Frans Geenen.

"Kisangani.. Verloren stad" vult een leemte die bestaat tussen gespecialiseerde maar vaak ontoegankelijke studies over Kongo en de vluchtige reportage in dag- en weekbladen.

Kisangani is voor Zinzen trouwens dé metafoor voor de ononderbroken keten van straffeloosheid die Kongo tot op vandaag beheerst: "Meer dan veertig jaar na de onafhankelijkheid is er dus geen einde gekomen aan de uitbuiting. De aard ervan is wél veranderd: ze is gewetenlozer dan ooit. En de huidskleur van de uitbuiters: even zwart als die van hun slachtoffers", klinkt in het boek.

Tijdens de voorstelling had minister van Buitenlandse Zaken Karel De Gucht niets dan lof voor Zinzen, al was het maar "omdat hij destijds als journalist de mensen liet uitspreken." De Gucht wees erop dat "in Kongo het verleden leeft, zoals blijkt uit de decennia oude verhalen die vandaag konden geschreven zijn." De minister beloofde bij een van zijn volgende reizen naar Kongo, zeker een bezoek te brengen aan Kisangani. De Gucht zag dat "Kisangani. Verloren Stad" met liefde geschreven was, "maar zoals het een man van zijn leeftijd past, heeft Zinzen dit boek niet met blinde liefde geschreven."

Hoewel in het boek veel menselijke ellende de revue passeert, eindigt Walter Zinzen met een hoopvolle gedachte:

Kom weer tot jezelf Afrika,
ga terug naar de wijsheid van onze voorouders,
de grote baobab nodigt je uit voor een palaver,
je wijzen roepen je
en wachten op je.
kom met je tamtam,
je balafon en je lokole,
stem ze voor een mooie dans van
vrede, liefde en eenheid.